Project Cradle tot Cradle® in de praktijk

Grondstoffen raken op en we consumeren steeds meer. Cradle to Cradle®* (C2C®) wil daar wat aan doen. Cradle to Cradle® staat voor een positieve en innovatieve aanpak op het gebied van duurzaam produceren en ontwerpen. Het gebruik van niet-giftige stoffen, respect voor biodiversiteit en een toegevoegde waarde voor de omgeving staan daarbij centraal en zijn gekoppeld aan een positieve economische impuls. Bedrijven hebben minder ruwe grondstoffen nodig, kennen geen afvalprobleem en lagere operationele kosten (bijv. energie). Cradle to Cradle® staat voor een wereld zonder afval. Een wereld van kringlopen. Nodig zijn producten, diensten, gebouwen en gebieden die geen negatieve impact meer hebben op het milieu. Of sterker: die iets toevoegen aan hun omgeving.
 
Met het project ‘Cradle to Cradle in praktijk’ hebben de Milieufederaties een aantal (MKB)bedrijven begeleid en ondersteund bij de concrete uitwerking van een aansprekend Cradle to Cradle-geïnspireerd product of - project. De Milieufederaties hebben hun rol bij het samenbrengen van geïnteresseerde C2C-partijen versterkt en duidelijk in beeld gebracht hoe C2C in de praktijk van bedrijven in een regionale aanpak kan worden vertaald.
 
De opgedane ervaringen en de som van alle praktijkcases zijn in de vorm van congressen, bijeenkomsten en het magazine ‘STOF’ gepresenteerd aan  bedrijven, overheden en overige belangstellenden. Dankzij dit project hebben de milieufederaties zich een plek veroverd in het netwerk en wordt met EPEA overlegd om als een toekomstige samenwerkingspartner in Nederland het MKB en regionale overheden te ondersteunen op het gebied van C2C®.
 
De Brabantse Milieufederatie heeft mee gewerkt aan het project Cradle to Cradle® en daarbij samengewerkt met de Limburgse Milieufederatie en de Zeeuwse Milieufederatie op het thema textiel en interieur.  De Brabantse Milieufederatie is de samenwerking aangegaan met kleine bedrijven die vooruitstrevende ambities hebben op het gebied van duurzaamheid. Het eerste bedrijf is Refinity van Fioen van Balgooi. Zij werkt samen met Dutch Spirit aan de productie van een regenjas. Het tweede bedrijf waarmee samen is gewerkt is OAT Shoes, zij werken aan een biologisch afbreekbare sneaker.
 
Refinity en Dutch Spirit
 
Fioen van Balgooi kwam met het idee om een C2C geïnspireerde regenjas te maken. “Er bestond nog geen C2C-jas die echt waterwerend is. Dat leek me een uitdaging, want de meeste regenjassen die wel waterwerend zijn hebben giftige coatings. Bovendien wilde ik iets maken dat via een productielijn op de markt gebracht kan worden.”
 
Een regenjas ontwerpen die niet schadelijk is voor het milieu, maar dit juist verrijkt. Ontwerpster Fioen van Balgooi heeft zich dat als uiteindelijke ambitie gesteld. Fioen van Balgooi heeft intensief samengewerkt met Dutch Spirit. Zij nemen de productontwikkeling van het eerste model op weg naar Cradle to Cradle® op zich. Al snel werd duidelijk dat het project ook leidde tot nieuwe mogelijkheden voor Dutch Spirit. Zo werd de stof speciaal voor de regenjas ontwikkeld, maar kan deze later ook voor andere ontwerpen ingezet worden.
 
Zo wordt de jas, die de naam First Runner Up heeft gekregen, helemaal gemaakt van materiaal dat hergebruikt kan worden (technische recycling), is de buitenstof C2C®-gecertificeerd en is de coating niet schadelijk. Ook kan de jas eenvoudig uit elkaar worden gehaald. De jas wordt niet geplakt met tussenvoering, zoals meestal gebeurt, maar enkel gestikt waardoor voering en buitenstof later eenvoudig te scheiden zijn. Ook over de sluiting is goed nagedacht en is eenvoudig te scheiden van de andere materialen.
 
Het ontwerp van de jas heeft geleid tot een nieuwe stof bij Backhausen. Dutch Spirit heeft hun inzamelsysteem ook gekoppeld aan de regenjas. Op termijn zal dat systeem daardoor rendabel worden. Zo ontstaat een nieuwe stroom van grondstoffen voor nieuwe producten en is de kringloop compleet. Dat is het mooie aan dit project: het zorgt voor een sneeuwbaleffect aan nieuwe ontwikkelingen.
 
http://www.refinity.eu/nl/first-runner-up---dutch-spirit.htm
 
OAT Shoes
 
Duurzame schoenen die ook nog eens aan de juiste doelgroep werden gepresenteerd waren nog een gemis in de markt vind Christiaan Maats van OAT Shoes. Storytelling kan je helpen om juist die ene doelgroep in je product te interesseren. Uiteindelijk leidde dit tot een nieuw en Cradle to Cradle®-geïnspireerd product met een aansprekend verhaal: een modieuze sneaker die je na een paar jaar dragen in de grond kunt stoppen, waar hij afbreekt. Het idee achter hun collectie is, dat alle materialen die gebruikt zijn in de schoenen makkelijk afbreekbaar zijn. De ambities gaat zelfs verder: als je een OAT schoen in de grond stopt, dan komt er na verloop van tijd een plant uit doordat er zaden verwerkt worden in de schoen. Wat een mooie oplossing voor de grote hoeveelheden afval die wij produceren.
In 2008 richtte Christiaan Maats OAT Shoes op. Een jaar later kwam Dirk-Jan Oudshoorn het team versterken en sindsdien werken ze samen aan de ontwikkeling van de schoen. Het bedrijf richt zich op het ontwerpen van sportieve en hippe schoenen die honderd procent biologisch afbreekbaar zijn. Eerste stap was het verzamelen van informatie. En dat bleek nog een hele klus. Maats: “Informatie verzamelen over duurzame materialen bleek een van de grootste uitdagingen. Op internet zijn bijna geen vrij toegankelijke databases met duurzame materialen en veel leveranciers weten niet precies waar hun producten van zijn gemaakt of welke behandelingen ze hebben gehad.” Voor OAT Shoes was het informatietraject cruciaal. Alle materialen moesten afbreekbaar en niet-giftig zijn. Beide ondernemers moesten flink graven en doorvragen om alle informatie boven water te krijgen.
“Duurzaamheid is een ontwikkeling. Het is een proces waarin je constant evalueert en bekijkt wat beter kan. Daarom willen we het ontwikkelingstraject zo inrichten dat fabrikanten en leveranciers voortdurend actief worden gestimuleerd om steeds verder te verduurzamen en het product te verbeteren.” Op veel fronten is nog verbetering mogelijk. Zachte bio-afbreekbare plastics die volledig biobased zijn, stevige stoffen die goed zijn te kleuren, kleurtechnieken die toepasbaar zijn op hennep, stevig en glad stikdraad of sterke afbreekbare lijm die goed hecht en industrieel toepasbaar is. Een dergelijk verbeteringstraject wordt binnen C2C® gegoten in zogeheten roadmaps. Dat worden waardevolle routekaarten naar een product met een positieve bijdrage. “Een soort TomTom, maar dan voor ons bedrijf. Want we realiseren ons dat onze missie eigenlijk pas begint als de eerste sneaker in de winkel ligt.”
Tijdens de presentatie in het Audax Textielmuseum Tilburg in janauri 2011 lieten de ondernemers van OAT Shoes de eerste samples van hun biologisch afbreekbare sneakers zien. De zes ‘cleanly styled sneaker classics’ zijn het resultaat van meer dan twee jaar onderzoek en ontwikkeling naar nieuwe materialen en techniek en komen binnen enkele maanden op de markt. Lente 2011 zullen de schoenen voor het eerst verkrijgbaar zijn bij verschillende winkels in Nederland. Voor meer informatie, zie: www.oatshoes.nl
 
Magazine STOF

Over de zoektocht bij de ontwikkeling van deze producten is meer te lezen in het magazine STOF dat op zichzelf ook zoveel mogelijk C2C®-geïnspireerd is gemaakt; de vormgevers hebben onderzoek gedaan naar zowel de drager (het ‘papier’), als de inkten, als de bindwijze.
Op verschillende bijeenkomsten zijn de producten gepresenteerd. Zo vond in januari 2011 in het Audax Textielmuseum in Tilburg een speciaal congres plaats, waarbij de C2C®-geïnspireerde textielproducten werden gepresenteerd aan een breed publiek. Ook waren de Natuur en Milieufederaties vertegenwoordigd in de expositie welke onderdeel uit maakte van het Cradle to Cradle® Festival in Berlijn in januari 2011.
 
Klik hier voor een digitale versie van het STOF magazine.
 
Dit project is mede ondersteund is door de Nationale Postcodeloterij.
 
* Cradle to Cradle® and C2C® are registered trademarks held by EPEA Internationale
Umweltforschung GmbH and McDonough Braungart Design Chemistry, LLC.

Meer informatie?
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Ilse Hoenderdos, ilse.hoenderdos@bmf.antenna.nl, 013-5356225.