De Wob, een bondgenoot voor milieugroepen

april 19, 2016

De Wob, een bondgenoot voor milieugroepen

WobOverheden zoals Rijk, gemeente en provincie moeten uit eigen beweging informatie geven over de uitvoering van hun taak. Maar daarnaast moeten ze ook serieus en tijdig reageren op verzoeken om informatie van burgers, bedrijven of organisaties. Dit staat allemaal in de Wet openbaarheid van bestuur, ofwel de Wob.

Het uitgangspunt van de Wob is dat alle stukken van de overheid openbaar zijn. Er zijn wel enkele uitzonderingen. Je zult bijvoorbeeld geen informatie krijgen over opsporingsonderzoeken of defensiegegevens. Ook zul je geen informatie krijgen over de aankoopprijs van een perceel grond, zolang de onderhandelingen nog lopen. Hetzelfde geldt voor vertrouwelijke bedrijfsgegevens (bijvoorbeeld bij aanbestedingen). Maar in verreweg de meeste gevallen is de overheid verplicht de informatie te geven over documenten waarover zij beschikt. Het begrip “document” wordt daarbij ruim opgevat: ook mails, videoverslagen, foto’s en dvd’s vallen onder dat begrip.

Zeker voor milieugroepen biedt de Wob veel mogelijkheden. Zo kan een verzoek om milieu-informatie niet snel worden afgewezen. Bij de uitstoot van gevaarlijke stoffen bij een ramp of calamiteit (zoals de grote brand in Moerdijk), kan de overheid niet zeggen dat die informatie vertrouwelijk is. Om als omwonende op milieuvervuiling te kunnen reageren, moet je immers wel weten wat er aan de hand is. Vanwege het grote belang van het milieu kent de Wob bij milieu-informatie dan ook minder weigeringsgronden en ook kortere beslistermijnen dan bij andere informatie.

Het indienen van een Wob-verzoek is kosteloos. Wel zou de overheid kosten in rekening mogen brengen voor het maken van afschriften. In de praktijk gebeurt dat overigens maar zelden, ook al omdat steeds meer gekozen wordt voor het versturen via de mail. Een tip: wanneer je veel stukken opvraagt en je twijfelt over de kosten, geef dan aan dat je tevoren geïnformeerd wilt worden als er kosten in rekening gebracht worden. Of vraag bij voorbaat om verzending via de mail of in een andere digitale vorm (bijvoorbeeld We transfer). Veel overheden vinden dit alleen maar prettig.

De termijnen bij Wob-verzoeken zijn kort. De overheidsinstantie moet zo snel mogelijk beslissen, maar uiterlijk binnen vier weken. Bij ingewikkelde verzoeken kan deze termijn verlengd worden met nog eens vier weken, maar dan moet wel gemotiveerd worden waarom dat nodig is. Ook als er derden zijn die zich kunnen verzetten tegen verstrekking van de gegevens, kan de termijn soms wat langer zijn.

Het is verstandig om eerst gewoon even te bellen voordat je een Wob-verzoek indient. In veel gevallen zal de behandelend ambtenaar je graag helpen bij het verstrekken van de gevraagde informatie. Die zit als regel ook niet te wachten op formele Wob-verzoeken!

De Wob is niet van toepassing als de informatie al openbaar gemaakt is, bijvoorbeeld in het kader van een vergunningprocedure of een planproces. Maar dan moet je natuurlijk wel kunnen weten dat die stukken er zijn. Een manier om op de hoogte te blijven is de e-mailservice van overheid.nl. Dan word je vanzelf op de hoogte wordt gebracht van plannen en vergunningen. Meer hierover: https://www.brabantsemilieufederatie.nl/nieuws/publicaties-van-plannen-en-vergunningen-mis-ze-niet/

Meer weten? Voor vragen kun je contact opnemen met Frans de Laat (frans.delaat@Brabantsemilieufederatie.nl, 013-5356225, maandag en dinsdag aanwezig) of Hetty Gerringa (Hetty.Gerringa@brabantsemilieufederatie.nl, 06-12530974 | 013-5356225).