“Ik wil onderdeel van de oplossing zijn”
Luara Kamma-Moore biedt een verpakkingsvrij alternatief
Een Nederlander opent gemiddeld 7 verpakkingen op een dag, goed voor 20% van ons totale afval (bron: Milieucentraal). Voor Luara Kamma-Moore is het duidelijk: dat kan anders, en het moet ook anders. Ze gaf enkele jaren geleden haar werk in de zakelijke evenementenwereld op, en begon een bedrijf in verpakkingsvrije, ecologische producten. “Ik wilde onderdeel van de oplossing worden.”
Pionieren tegen de stroom in
De verkoop van verpakkingsvrije, ecologische producten is pionieren, zegt ze. “Je gaat eigenlijk tegen de stroom in. De maatschappij is meer bezig met gemak. Vooral gemak. Wat telt is dat je naar één supermarkt kunt gaan en dat je alles in één klap kunt inslaan. Dat alles kant en klaar is en dat het goedkoop is. Ik snap het maar we moeten bewust kiezen om het anders te doen. De echte prijs betalen we als mens, als planeet, achteraf.” Daarom wil ze consumenten een alternatief bieden, want: “Als er geen keuze is dan kun je geen keuze maken.”
Van Seattle naar Breda
Luara Kamma-Moore verhuisde acht jaar geleden met haar Nederlandse man van het Amerikaanse Seattle naar Breda. In Seattle had ze gezien dat het ook anders kan. “Mijn hele leven in Seattle was het normaal dat je naar een lokale supermarkt gaat en dat je daar zakjes kunt vullen. Ik denk dat er in Seattle meer ‘bubbels’ zijn die erom vragen. In Seattle en omgeving heb je 6 miljoen mensen. De schaal is groter. En het is een geconcentreerde plek op de westkust voor hippies, dus het leeft daar al wel lang.”
Schaal is belangrijk en herhaling ook
Luara begon in Breda met een verpakkingsvrije winkel op Stek, broedplaats voor duurzame en creatieve ondernemers, en daarna in de Boschstraat. Het bleek dat ze daar haar brood niet mee kon verdienen, en dat wilde ze wel. Daarnaast wilde ze ook impact maken. “Ik moest mijn ideeën inwisselen. En nadenken: ‘waarom doe ik dit? Hoe kan ik dit dan aanpakken zonder mijn energie en vitaliteit te verliezen?’ Daarom ben ik gestopt met de winkel. Het was heel pijnlijk, want de impact was er wel. Het werd een belangrijke plek voor veel mensen maar er kwamen niet genoeg mensen. En de herhaling is wel belangrijk. Als je daar niet vaker komt dan werkt het niet.”
Met de bus op de markt
Samen met Evelyn D’Hooghe is ze verder gegaan en de Breda Food Co-op begonnen. Ze ruilden de winkels in voor een verpakkingsvrije bus waarmee ze op markten gingen staan. Daar hebben ze de herhaling wel, want veel mensen gaan elke week naar de markt. En er was nog een factor: “Het gewoon leuk maken is óók heel belangrijk. Het is eigenlijk een hele leuke beleving om naar de bus te komen.”
Toch kwamen ze ook hier weer hobbels tegen: “Het is echt zoeken geweest. We moesten de regels leren: ‘Waar mogen we staan?’ ‘Waar kunnen we een vergunning krijgen?’ Ook moesten we het verkennen: ‘Waar zijn onze klanten?’ ‘In welke wijk kunnen wij staan?’ We hebben van alles geprobeerd, maar de weekmarkten in de wijken werkten niet. Mensen hebben een kleine portemonnee, ze durven niet, of ze hebben het idee dat het duur of te moeilijk is.”
Een hechte gemeenschap
En daarbij wilden Luara en Evelyn meer dan alleen een rijdende winkel zijn, het bedrijf heet niet voor niets ‘Breda Food Co-op’: “We wilden eigenlijk een coöperatie beginnen. We vonden nauwelijks een voorbeeld van wat we wilden doen hier in Nederland. Je hebt wel coöperaties maar die zijn gericht op transacties. We wilden eigenlijk een soort hechte gemeenschap, een community, waar je de boer hebt, de boerderij en de leden. Het idee van de Breda Food Co-op was dat we ook zo’n gemeenschap zouden hebben. Zodat wij met zijn allen aan verpakkingsvrije, ecologische producten kunnen komen. Zodat meer mensen op deze manier kunnen leven.”
Drempels wegnemen voor impact
Mensen over de drempel helpen en zo impact maken zijn belangrijke drijfveren voor de coöperatie. Dat doen ze bijvoorbeeld door op allerlei manieren kennis te delen. “Op Instagram zetten we regelmatig vergelijkingen met de gewone supermarkt, heel vaak komen we goedkoper uit. Wij houden onze prijzen lager. We willen dat dit leeft in de maatschappij en dat meer mensen dit gaan doen.”
Ook proberen ze drempels weg te nemen door workshops te geven, want bijvoorbeeld zelf schoonmaakmiddelen of shampoos maken, “dat vinden mensen heel, heel spannend”. En ze geloven ook niet altijd dat iets dan echt schoon kan worden. Die onzekerheid hoeft helemaal niet, zegt Luara. Je hebt als consument veel meer te kiezen dan je denkt, en je kunt ook veel meer zelf dan je denkt. “We verkopen eigenlijk ongemak. Maar we verkopen ook schone producten, gezondheid, hoop. Mensen voelen zich machteloos tegenover iets dat zo groot is als klimaatverandering. Ze voelen angst. Als mensen concrete handvatten krijgen, ervaren ze meer controle en rust.”
Een breed aanbod….
De zoektocht van Luara is nog niet afgelopen, maar haar drijfveren blijven onveranderd. De coöperatie heeft inmiddels een breed aanbod naast de producten uit de verpakkingsvrije bus. “We hebben ook een versbox, de ‘Breda Dichtbij Box’.” De versbox is voortgekomen uit het project Boer&Buur met Natuur. In dit project werkte de BMF samen met Zorgboerderij De Zwaluw en bracht Luara in contact met Corina en Ewoud van De Zwaluw.
“Het doel is dat we lokaal duurzaam voedsel toegankelijker maken voor de consument, maar ook dat we de afzet van lokaal ecologisch voedsel voor boeren toegankelijker krijgen. We willen die duurzame boeren een lokale markt bieden. Op de biologische markt in Breda is een groentekraam die uit Boxtel komt. Daarom mogen wij er geen lokale groenten verkopen. Dat is heel scheef.”
Daarnaast zijn er de workshops waarin de coöperatie laat zien hoe je verpakkingsvrije lokale producten kunt verwerken: groenten fermenteren, brood bakken, zelf vleesvervangers maken, enzovoorts.
… en een toegankelijke community
En ook het streven naar een community en toegankelijkheid van een verpakkingsvrij, ecologisch leven voor iedereen zijn onderdeel van het bedrijf: “Het is niet de bedoeling dat het gesloten is, helemaal niet eigenlijk. Als je onderdeel van de community wilt zijn, dan word je lid. Je kunt betaald lid zijn, waardoor je kunt meedoen met evenementen, maar we zijn ook bezig met een vrijwilligerspad, waarin je meewerkt om je lidmaatschap te behouden. Misschien komen er meer ondernemende leden bij. We hebben best veel verschillende werkzaamheden.”
Verpakkingsvrij: wat zegt onderzoek?
- De ervaringen van Luara Kamma-Moore staan niet op zichzelf. De marges per verpakkingsvrij product zijn klein, dus een winkel die zich volledig richt op verpakkingsvrije producten moet voldoende omzet hebben om rendabel te zijn. Een onderzoek van Zero Waste Europe uit 2020 wees uit dat 74% van de verpakkingsvrije winkels in stadscentra zit, en maar 6% in dorpen en rurale gebieden. De sector is wel groeiende en impact is er ook: gemiddeld (EU-breed) bespaart elke verpakkingsvrije winkel circa 1 ton aan verpakkingsafval. In 2023 leverde dit in Europa een besparing van 5500 ton afval op. Verpakkingsvrije verkoop is niet het meest gemakkelijke maar geen onmogelijk bedrijfsmodel. Zo heeft Pieter Pot, een grote verpakkingsvrije supermarkt in Rotterdam met onder andere slimme samenwerkingsverbanden een doorstart kunnen maken.
- Verpakkingen zorgen voor 20% van het afval van de Nederlander (bron: Milieucentraal), wereldwijd komt 40% van alle plastic afval van verpakkingen. In Europa zelfs 61% (bron: Our World in Data). Producten worden meestal verpakt om houdbaarheid te verbeteren, en vaak in plastic. Dit houdbaarheidseffect is echter lang niet altijd zo sterk als gedacht: volgens Brits onderzoek hadden 8 van de 10 onderzochte productgroepen geen langere houdbaarheid wanneer verpakt. Veel consumenten denken dat papieren verpakkingen gelijk staan aan duurzaamheid, wijst onderzoek van de Universiteit Tilburg uit, maar aangezien hier vaak óók plastic voor wordt gebruikt is het dat niet. Deze producten zijn vaak ‘oververpakt’.
- Een ander Brits onderzoek wijst uit dat het verwijderen van de THT-datum (tenminste houdbaar tot) én los verkopen van verse producten in plaats van eenmalig gebruikte plastic verpakkingen leidt tot minder voedselverspilling. Dat komt onder andere doordat mensen beter en makkelijker precies kunnen kopen wat ze nodig hebben. Het onderzoek schat dat in Groot-Brittanië voedselverspilling van 60.000 ton aan aardappelen, bananen en appels kan worden voorkomen door ze los te verkopen in plaats van in plastic verpakkingen.
- Er is hoop: volgens EU-statistieken is tussen 2018 en 2023 (jaar van publicatie) het aantal plastic tasjes per persoon per jaar EU-breed afgenomen van 95 naar 65. In Nederland wordt ongeveer 74% van het geproduceerde verpakkingsafval gerecycled (wat overigens nog steeds energie kost). En sinds 12 augustus 2026 is er nieuwe, strengere EU-wetgeving, met als doel het verpakkingsafval drastisch te verminderen en de circulaire economie te versnellen.
Zelf verpakkingsvrij leven?
- Neem zelf altijd tasjes en zakjes mee. Elke verpakking die je niet nodig hebt is winst!
- Check de tips en vuistregels van MilieuCentraal over verpakkingen.
- Check waar je bij jou in de buurt terecht kunt voor verpakkingsvrij winkelen. Zie bijvoorbeeld de kaart van Zero Waste Nederland.
