Hoe kunnen we de stem van de natuur vertegenwoordigen in het Brabantse participatieproces?

juni 1, 2026

Hoe kunnen we de stem van de natuur vertegenwoordigen in het Brabantse participatieproces?

In de ‘Ontwerp-Verordening Participatie Brabant’ stelt de provincie vast hoe jij als inwoner, maatschappelijke organisatie of andere betrokkene je inbreng op beleid aan de provincie mee kunt geven. In eerste instantie twijfelden we als BMF of we hierop moesten reageren. Want het lijkt op het eerste oog niet te gaan over verdroging of aanleg van een nieuwe weg. Maar toch wel! De participatieverordening is immers het fundament hoe we voor de natuur en het milieu in Brabant in de bres kunnen springen.

Deze participatieverordening is het fundament dat bepaalt hoe we voor de natuur en het milieu in Brabant in de bres kunnen springen. Dus klom de BMF in de pen en dienden we een zienswijze in. Net als onder andere het Brabants Burgerplatform. We delen in dit artikel onze twee belangrijkste aanbevelingen, en de reactie van de provincie daarop.

Zorg dat participatie eerlijk, evenwichtig en transparant is

We hebben de provincie gevraagd om concrete regels aan de verordening toe te voegen om te zorgen dat een participatieproces eerlijk en evenwichtig verloopt. Het gevaar is immers dat degene die het luidste roept, het beste gehoord wordt. Denk aan belangengroepen die meer mankracht en financiële middelen hebben dan andere groepen. Ook kan het voorkomen dat niet vanuit alle relevante belangen reacties binnenkomen, bijvoorbeeld omdat er geen lokale natuurgroep actief is in de regio.

Daarnaast mist de BMF in de verordening hoe dit volledige beïnvloedingsproces voor alle betrokkenen door de provincie transparant wordt gemaakt. Dit voorkomt wantrouwen en mogelijk WOO-verzoeken.

Benoem N2000-gebieden als kwetsbare groep

De provincie kan voor kwetsbare groepen verplichte participatie anders vormgeven of laten vervallen. Hier ligt wat de BMF betreft een kans voor de natuur. Er zijn relatief weinig georganiseerde groepen met voldoende expertise om de stem van de natuur overal te kunnen vertolken in vergelijking met bijvoorbeeld het aantal (agrarische) bedrijven en burgers dat vanuit individueel of georganiseerd belang tegen (of voor) een maatregel kan opstaan. Het aanwijzen van Natura 2000-gebieden als kwetsbare groep kan hiervoor een oplossing zijn.

Want het is duidelijk dat het beter verankeren van de belangen van de natuur belangrijk is. De wettelijke doelen t.a.v. (Natura 2000-) natuurherstel lijken niet (tijdig) te worden gehaald. Dit komt mede doordat maatregelen voor natuurbescherming en -herstel in participatieprocessen sneuvelen of worden afgezwakt. Zo zijn maatregelen te vaak onvoldoende effectief voor de natuur.

Volgens de provincie is het juridisch niet mogelijk om een Natura 2000-gebied als rechtspersoon te kwalificeren. Maar dit kan natuurlijk wel en de Stichting Rechten voor de Natuur weet hoe. Zaak dus om daar volop mee aan de slag te gaan voor de Brabantse natuur!

Samen opkomen voor de Brabantse natuur

De provincie heeft gereageerd op de binnengekomen zienswijzen maar heeft in de verordening niets aangepast. Voor ons als natuurorganisaties blijft het dus belangrijk om te waken over de belangen van de natuur in participatieprocessen.

Vind jij het ook belangrijk dat de stem van de natuur goed vertegenwoordigd wordt in jouw omgeving? Door heel Brabant zijn lokale natuur- en milieuorganisaties actief. Kijk dus vooral wie bij jou in de buurt actief is en sluit je bij ze aan. Samen kunnen we nog beter opkomen voor de natuur in Brabant!

Meer weten?

Hier vind je onze zienswijze.
Hier vind je de reactie van de provincie (Reactienota zienswijzen).