Besluitvorming koers beregening door provincie en waterschappen

juni 1, 2026

Besluitvorming koers beregening door provincie en waterschappen

De drie Brabantse waterschappen, de provincie, de ZLTO, Natuurmonumenten, Brabants Landschap, Staatsbosbeheer en de Brabantse Milieufederatie hebben gewerkt aan de herziening van het beregeningsbeleid. Het huidige beregeningsbeleid uit 2014 biedt namelijk onvoldoende bescherming tegen de toenemende druk op het grondwatersysteem en sluit onvoldoende aan op de Kaderrichtlijn water (KRW) en de Habitatrichtlijn. 

In het Koersdocument beschrijven genoemde partijen de hoofdlijnen die de waterschappen en de provincie per gebied nader uitwerken de komende jaren. Gedeputeerde Staten heeft het Koersdocument vastgesteld. De waterschappen besluiten hierover binnenkort.

Minder grondwatergebruik voor beregening

De ZLTO, Natuurmonumenten, Brabants Landschap, Staatsbosbeheer en de Brabantse Milieufederatie onderschrijven het Koersdocument. Met de maatregelen die daarin worden beschreven wordt het totale toegestane grondwatergebruik voor beregening van circa 100 miljoen m³ per jaar naar maximaal 70 miljoen m³ per jaar teruggebracht. Wel hebben we vier onderstaande aandachtspunten aan de waterschappen en de provincie meegegeven voor de uitwerking naar concreet beregeningsbeleid.

Begin snel rondom kwetsbare natuurgebieden

Waterschappen gaan vanaf 2033 sturen op beregeningsruimte rondom N2000-gebieden en natte natuurparels (in de rest van Brabant vanaf 2040). Nog 7 jaar op de huidige wijze doorberegenen duurt voor de natuur te lang dus Natuurmonumenten, Brabants Landschap, Staatsbosbeheer en de Brabantse Milieufederatie roepen de waterschappen op om nog dit jaar aan te geven waar dit sneller kan.

Planning tot 2040 juridisch niet houdbaar

Natuurmonumenten, Brabants Landschap, Staatsbosbeheer en de Brabantse Milieufederatie distantiëren zich van de planning van het Koersdocument tot 2040, omdat daarmee de wettelijke termijn voor de KRW (2027) fors wordt overschreden. De natuur kan en mag niet de dupe zijn van het feit dat waterschappen en provincie te laat gestart zijn met voorbereiden van nieuw beregeningsbeleid. Ook het Koersdocument is – net als het huidige beregeningsbeleid – met deze planning tot 2040 juridisch naar ons inzicht niet houdbaar. 

Ondersteuning van agrarische ondernemers noodzakelijk

ZLTO vraagt provincie en waterschappen om nadeelcompensatie of planschade goed te regelen daar waar geen agrarisch toekomstperspectief meer bestaat. Ook vraagt de organisatie om ondersteuning bij verplaatsing of innovatie om ondernemers te helpen om zich aan te passen.

Ook vragen ZLTO, Natuurmonumenten, Brabants Landschap, Staatsbosbeheer en de Brabantse Milieufederatie aandacht voor het feit dat op locaties waar provincie en waterschappen inzetten op natuurinclusieve, biologische (of hoogtechnologische) teelten, ook deze vormen van landbouw water nodig hebben.

Actualiseer N2000-doelen niet voordat maatregelen Droogteagenda zijn uitgevoerd

Het Koersdocument wil rond 2032 bezien of N2000-natuurdoelen geactualiseerd moeten worden. In 2032 zijn echter nog niet alle maatregelen die bijdragen aan watersysteemherstel, uit bijvoorbeeld de Droogteagenda, uitgevoerd. Herijking van natuurdoelen in 2032 is dus te vroeg.

Hier is het Koersdocument te vinden.