BMF-lezing 2026: Hoe de natuur ons helpt bij het voorbereiden op klimaatverandering

november 3, 2026

BMF-lezing 2026: Hoe de natuur ons helpt bij het voorbereiden op klimaatverandering

Op donderdag 28 oktober was het tijd voor de 29ste editie van de BMF-lezing. Dit jaar stond de lezing in het teken van klimaatverandering. Sprekers Tim van Hattum en Harwil de Jonge namen de aanwezigen mee in hoe we Brabant klimaatproof kunnen maken. Met als belangrijkste bondgenoot: de natuur.

De media staan vol met nieuws over klimaatverandering en de gevolgen ervan. Inmiddels is de aarde al 1,4 graden opgewarmd sinds 1880. En daar stopt het niet bij: onlangs riep Wopke Hoekstra, eurocommissaris klimaat en groene groei, Europese landen nog op zich voor te bereiden op 3 graden opwarming aan het eind van de eeuw.

Niet gek dus, dat bij de opening van de lezing iedereen in de zaal zijn of haar hand opstak bij de vraag wie zich zorgen maakt over klimaatverandering.

Klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit

De eerste spreker, Tim van Hattum is met zijn ruim 25 jaar ervaring als consultant, beleidsadviseur en onderzoeker op het gebied van klimaat- en watervraagstukken een belangrijke autoriteit op dit gebied, in Nederland én internationaal. Hij kon ons dan ook als geen ander meenemen in de urgentie van klimaatverandering, én de oplossingen.

In zijn verhaal wordt niet alleen de urgentie van klimaatverandering, maar ook het verlies aan biodiversiteit duidelijk. Want, zo geeft Tim aan, die twee ontwikkelingen gaan hand-in-hand met elkaar. In een sneltreinvaart somt Tim schokkende feiten op. Zo geven we 35 keer meer geld uit aan praktijken die de natuur vernietigen, dan aan praktijken die de natuur herstellen. Terwijl ons welzijn en onze economie afhankelijk zijn van de natuur. En de gevolgen van klimaatverandering kósten ons ook nog eens enorm veel geld. De Triodos Bank berekende dat de economische schade door hitte in 2026 zo’n €180 miljard is.

Hoop houden door een nieuw verhaal

Het gevaar van zo’n heftig verhaal, weet Tim ook, is dat mensen er juist gedemotiveerd van worden. Daarom heeft hij vanuit de Wageningen University & Research (WUR) een positieve toekomstvisie geschetst voor 2120. In de toekomstvisie vertelt hij over een Nederland waar we succesvol klimaatverandering tegen zijn gegaan én ons hebben aangepast aan de veranderingen die niet meer te voorkomen zijn. Onze belangrijkste bondgenoot in deze toekomstvisie is de natuur.

Brabant in 2120

Tim neemt ons mee naar een Brabant waar we sámen met de natuur leven. De Brabantse natuurgebieden zijn hersteld, versterkt en uitgebreid. Die natuurgebieden helpen om water op te vangen in natte periodes en voorkomen zo natte voeten. Omdat het water de grond in zakt en zo wordt bewaard, zorgt de natuur er bovendien voor dat er in tijden van droogte een watervoorraad is.

Dat is slechts één voorbeeld van hoe biodiversiteitsherstel en klimaatadaptatie hand in hand kunnen gaan. Zo helpt in het Brabant van 2120 natuur in de stad, denk aan bomen in iedere straat en huizen met groene daken, om hitte in de warme zomers tegen te gaan. En doordat we in 2120 natuurinclusief of zelfs biologisch voedsel verbouwen, wordt onze voedselproductie beter bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering. Bovendien kan de natuur een hoop CO2 opslaan, waardoor het kan helpen bij het stoppen van opwarming van de aarde.

Makers van de gezonde leefomgeving

Na Tim van Hattum komt Harwil de Jonge aan het woord. Harwil is directeur bij Heijmans Vastgoed, één van de grootste bouwbedrijven van Nederland. Als directeur Duurzaamheid en Gebiedsontwikkeling stort hij zich op de missie van Heijmans, ‘makers van de gezonde leefomgeving’.

In zijn lezing neemt Harwil ons mee in de uitdagingen waar Heijmans voorstaat. Zo werkt het bedrijf al jaren mee aan de ambitie om 1 miljoen huizen te realiseren in Nederland. Belangrijk bij de bouw van die huizen is dat ze toekomstbestendig zijn. Huizen blijven immers honderden jaren staan, dus moet bij de bouw óók rekening worden gehouden met het klimaat van de toekomst.

Bouwen mét de natuur

Een van de grootste dilemma’s van Heijmans is hun impact op de natuur. Als bouwbedrijf zijn ze immers afhankelijk van biodiversiteit voor al hun materialen. Tegelijkertijd bouwen ze regelmatig aan projecten met een negatieve impact op de biodiversiteit: denk aan een asfaltweg midden door een natuurgebied. Hoe gaan ze daarmee om?

Allereerst monitort Heijmans uitgebreid de impact van hun werk op de leefomgeving. Denk aan biodiversiteit, landschapswaarden, klimaatbestendigheid en gezondheid. Er worden dan ook doelen gesteld, bijvoorbeeld voor hoe het project de biodiversiteit zou moeten versterken of hoe goed in het gebied water opgevangen kan worden.

Heijmans de natuur ook als oplossing. Zoals ook uit het verhaal van Tim bleek, kan de natuur immers helpen bij het opvangen van water en het verkoelen van onze steden. Ook heeft meer groen in je wijk een positief effect op de mentale en fysieke gezondheid. Die positieve effecten neemt Harwil ook mee in de samenwerking met Staatsbosbeheer, waarbinnen gewerkt wordt aan woningbouw gecombineerd met grootschalige natuurontwikkeling.

De natuur als oplossing

De rode draad door de BMF-lezing is duidelijk. Door de natuur te herstellen en te versterken lossen we in één keer twee problemen op: de klimaatcrisis én de biodiversiteitscrisis.

Hoewel de oplossing duidelijk is, moeten we wel hard aan de slag. Uit de toekomstvisie van de WUR blijkt in ieder geval waar we het voor doen: een groen, toekomstbestendig Brabant met ruimte voor de natuur, waar kinderen gezond en veilig op kunnen groeien.

Iedere straat is onderdeel van de puzzel

Zoals Tim mooi zei in zijn lezing: ook jouw straat, buurt, dorp of stad is een onderdeel van de puzzel. Dus, word actief bij een natuur- en milieuorganisatie bij jou in de buurt! Of kijk hoe je zelf met je buurt je leefomgeving een beetje meer klimaatbestendig kan maken. Ga samen met je buurtgenoten aan de slag en informeer bij je gemeente wat kan: dat is vaak meer dan je denkt!